از قرار معلوم گزنفون در آن موقع هنوز بيش از سى سال نداشت ولى با وجود سن و سال جوانى و با آنكه يكى از افراد عادى آتنى بود كه در جنگ پلوپونس شركت داشته تقديرش آن شد كه نقش عمده و اساسى در داستان لشكركشى كوروش ايفا كند . او اين ماجرا را با نهايت سادگى و بىپيرايه در كتاب حاضر شرح ميدهد . تاريخ تحرير اين كتاب مورد اتفاق نظر نويسندگان نيست بدون ترديد مطالب آن مبتنى بر يادداشت‌هائى است كه گزنفون ضمن بازگشت ده‌هزار نفر تهيه كرده بود و تأليف نهائى آن مربوط به زمانى است كه خاطرات آن هنوز در ذهن نويسنده و هموطنانش تازه بوده است . اين نكته از متن خود كتاب نيز آشكار مىشود و چنين مينمايد كه اين نوشتهء او از جمله نخستين آثار نويسنده است . از طرف ديگر استنباط مىشود كه بخش‌هائى از اين كتاب در حوالى سالهاى 370 قبل از ميلاد نوشتهء شده است زيرا كه گزنفون در كتاب ديگر خود « هلنيكا » كه در سال 380 پيش از ميلاد انتشار يافته به داستان لشگركشى كوروش اشاره نموده و خواننده را براى اطلاعات بيشتر به كتاب تميستوگونس « 1 » نويسندهء اهل سيراكوز ارجاع ميدهد . بنابراين معلوم مىشود كه كتاب « باز - گشت ده هزار نفر » هنوز نوشته نشده بود . روى همرفته به نظر ميرسد كه وى بخش اول اين داستان را پس از بازگشت از آسيا به سرزمين يونان در حدود سال 394 ق . م نوشته است . در هر صورت اين نوشتهء او تا سال 370 قبل از ميلاد انتشار نيافته بود و شايد نويسنده ميخواسته است تحرير كتابى را كه در باب وقايعى بوده است كه خود او عامل عمدهء آن

--> ( 1 ) - Themistogenes